FLAMENCO ΓΙΑ ΠΡΩΤΑΡΗΔΕΣ
Τι να περιμένεις σε μια παράσταση flamenco
Δεν έχεις δει ποτέ flamenco ζωντανά; Να το τραγούδι, ο χορός και η κιθάρα που θα συναντήσεις σε ένα tablao της Σεβίλλης, και γιατί οι πρωτάρηδες φεύγουν τόσο συχνά λίγο συνταραγμένοι.
Δείτε τις ημερομηνίες του Los Gallos στο GetYourGuide ↗Τρεις φωνές, μία τέχνη
Οι πρωτάρηδες συχνά μένουν έκπληκτοι με το πόσο απέχει αυτό από μια προβαρισμένη θεατρική παραγωγή — ξετυλίγεται περισσότερο σαν συνομιλία παρά σαν συναυλία, ο τραγουδιστής την ανοίγει, η κιθάρα απαντά, ο χορευτής μπαίνει, όλοι στην αίθουσα γέρνουν προς τη σκηνή. Άφησε την προσδοκία μιας ιστορίας και ακολούθησε το συναίσθημα.
Το cuadro: ποιοι είναι στη σκηνή
Η ομάδα των καλλιτεχνών ονομάζεται cuadro. Στο Los Gallos είναι οκτώ καλλιτέχνες σε μια μικρή σκηνή: τρεις τραγουδιστές, τρεις χορευτές και δύο κιθαρίστες — και κάθε στιγμή, όποιος δεν παίρνει τη σειρά του χτυπά παλαμάκια ή φωνάζει για να κρατά τον παλμό του κομματιού. Κανείς δεν μένει αδρανής: ο χορευτής που περιμένει τη σειρά του χτυπά τον ρυθμό, ο τραγουδιστής σημαδεύει τον χρόνο, όλοι τροφοδοτούν την ενέργεια. Είναι ένας μεγάλος λόγος που ένα μικρό tablao μοιάζει τόσο φορτισμένο — βλέπεις τους καλλιτέχνες να ανταποκρίνονται ο ένας στον άλλο τη στιγμή που συμβαίνει, πιάνοντας ένα ανασηκωμένο φρύδι ή ένα χαμόγελο μόλις κάποιος πετύχει ένα πέρασμα. Κάτω από ό,τι φαίνεται αυθόρμητο υπάρχει πραγματική δομή, αν και αρκετά είναι γνήσια αυτοσχεδιασμένα, καθοδηγούμενα από τη διάθεση της αίθουσας και τους καλλιτέχνες εκείνης της συγκεκριμένης βραδιάς.
Palos: οι διαθέσεις του flamenco
Αντί για ένα σταθερό ύφος, το flamenco χωρίζεται σε μια ολόκληρη οικογένεια μορφών — palos — και καθεμία κουβαλά τον δικό της ρυθμό και συναισθηματική απόχρωση. Μια παράσταση συνήθως περνά από αρκετές. Η soleá είναι βαθιά και επίσημη, σχεδόν θρήνος· η seguiriya είναι ακόμη βαρύτερη, το flamenco στην πιο αγωνιώδη μορφή του. Έπειτα η διάθεση ανεβαίνει: οι alegrías, γεννημένες στη Cádiz, είναι φωτεινές και ηλιόλουστες, ενώ οι bulerías είναι γρήγορες, παιχνιδιάρικες και άτακτες, και πολύ συχνά κλείνουν τη βραδιά με ένα χαλαρό, χαρούμενο φινάλε που ονομάζεται fin de fiesta. Δεν χρειάζεται να τις ονομάζεις καθώς περνούν. Παρ' όλα αυτά, το να καταλάβεις ότι το πρόγραμμα κινείται από τη θλίψη στη γιορτή δίνει στη βραδιά τη μορφή της — τα πιο αργά, πιο βαριά κομμάτια είναι φτιαγμένα για να σε βαραίνουν, και η απελευθέρωση έρχεται μόλις ο ρυθμός σπάσει επιτέλους διάπλατα.
Πάλμας, κομπάς και χαλέο
Η μηχανή πίσω από τα πάντα είναι το κομπάς, ο περίπλοκος ρυθμικός κύκλος του φλαμένκο. Τα παλαμάκια (πάλμας) το κουβαλούν, τα χτυπήματα με τα δάχτυλα (πίτος) μερικές φορές συμμετέχουν, και τα τακούνια του χορευτή το σφραγίζουν κάτω από τα πόδια. Πάνω σε αυτό κάθεται το χαλέο, οι κραυγές ενθάρρυνσης που εκτοξεύουν οι καλλιτέχνες ο ένας στον άλλο — το γνωστό ¡olé!, μαζί με ¡vamos! και ¡así se baila! Δεν είναι σκηνοθετημένα· είναι γνήσιες αντιδράσεις σε μια καλή φράση, και είναι μεταδοτικά. Είστε ελεύθεροι να προσθέσετε το δικό σας χαλέο όταν μια στιγμή σας συγκινήσει — απλώς ελέγξτε τις συμβουλές εθιμοτυπίας μας πιο κάτω πριν συμμετάσχετε κι εσείς στα παλαμάκια. Κάτι που οι νεοφερμένοι σπάνια προσέχουν: κάθε πάλο έχει το δικό του ξεχωριστό μοτίβο κομπάς, που σημαίνει ότι ο ρυθμός των παλαμακιών στην πραγματικότητα αναδιαμορφώνεται κομμάτι προς κομμάτι αντί απλώς να γίνεται πιο γρήγορος ή πιο αργός.
Ντουέντε: αυτό που όλοι κυνηγούν
Είναι εκείνη η σχεδόν μυστικιστική σπίθα όταν μια παράσταση ξεπερνά την επιδεξιότητα και γίνεται κάτι που αφήνει όλη την αίθουσα με ανατριχίλα — ο λόγος που μια ζωντανή βραδιά φλαμένκο, σε μια αίθουσα τόσο μικρή, αξίζει το εισιτήριό της. Δεν σας υπόσχεται εγγυημένο θέαμα· είστε εκεί για την πιθανότητα ότι, αυτή τη συγκεκριμένη βραδιά, θα συμβεί.
Δεν χρειάζεται να το «καταλάβετε»
Αν υπάρχει ένα πράγμα που αξίζει να ξέρετε πριν την πρώτη σας παράσταση, είναι ότι το φλαμένκο δεν απαιτεί τίποτα από εσάς παρά μόνο να προσέχετε. Δεν υπάρχει γλωσσικό εμπόδιο — το τραγούδι είναι στα ισπανικά, αλλά επικοινωνεί μέσα από τη φωνή, την κίνηση και τον ρυθμό, οπότε δεν χρειάζεται μετάφραση. Δεν χρειάζεται να γνωρίζετε τους πάλος ή να διαβάζετε το κομπάς για να συγκινηθείτε· πολλοί δια βίου φανατικοί ούτε κι αυτοί μπορούν. Ελάτε με ανοιχτό μυαλό, αφήστε τα πιο αργά περάσματα να παραμείνουν αργά, και μην αγχώνεστε μήπως αντιδράσετε λάθος. Μια παράσταση σε ταμπλάο έχει διαχειρίσιμη διάρκεια — στο Los Gallos είναι περίπου μία ώρα και τέταρτο — και είναι σχεδιασμένη να σας τραβήξει γρήγορα μέσα. Οι περισσότεροι βγαίνουν έξω καταλαβαίνοντας γιατί η Σεβίλλη αντιμετωπίζει αυτή την τέχνη με τέτοιο δέος.